Broker, kendisi işleme taraf olmadan alıcı ve satıcıyı bir araya getiren, yani işleme aracılık eden kişi demektir. Hizmetinin karşılığı olarak taraflardan bir komisyon alır. Anında haberleşme amacıyla bir broker dünya etrafında yüzlerce banka veya öteki mali temsilcilerle açık telefon bağlantısı kurmuş olabilir.
Herhangi bir anda hangi bankaların bir ulusal paranın alıcısı, hangilerinin satıcısı olduğunu öğrenmek ve bilmek brokerin görevidir. Bu bilgi bir broker tarafından müşteriye, acele biçimde bir karşı taraf bulma olanağı sağlar. İlke olarak bu tarz alım-satımlarda anlaşma sağlanıncaya kadar tarafların kimliği gizli kalır. Bunun nedeni, işlem yapmayı düşünen tarafın kimliğinin bilinmesinin kısa süreli fiyat önerilerini etkileyeceği düşüncesidir. Taraflar broker kanalıyla yürütülecek işlemleri hızları ve gizli kalmak arzularından dolayı tercih ederler.
*Günümüzde brokerler arasındaki yoğun telefon hatlarının yerini artık bilgisayarlı otomatik işlem sistemleri almaktadır. Yeni sistemlerde broker ihtiyacı olmadan ilgili taraflar fiyat teklif ve taleplerini doğrudan ve anonim olarak girebilmektedir.
döviz piyasası işlemcileri etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
döviz piyasası işlemcileri etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
10 Ocak 2011 Pazartesi
Dış Ticaret ve Dış Yatırım İşlemleri Yapan Kişi ve Firmalar (döviz piyasası)
İthalatçılar ve ihracatçılar yaptıkları ticaretin doğal sonucu olarak döviz piyasanın temel işlemcileri arasında yer alırlar.
Ayrıca dış portfolye ve dolaysız sermaye yatırımcıları, çok uluslu şirketler ve turistler de ticari ve yatırım faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla döviz piyasasını kullanmaktadırlar.
Bu kişilerin döviz piyasalarını kullanmaları gerekli olmakla birlikte, ana ticaret ve yatırım faaliyetleri bakımından arızi bir nitelik taşımaktadır.
Ayrıca dış portfolye ve dolaysız sermaye yatırımcıları, çok uluslu şirketler ve turistler de ticari ve yatırım faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla döviz piyasasını kullanmaktadırlar.
Bu kişilerin döviz piyasalarını kullanmaları gerekli olmakla birlikte, ana ticaret ve yatırım faaliyetleri bakımından arızi bir nitelik taşımaktadır.
Bankalar ve Banka Dışı Mali İşlemciler (döviz piyasaları)
Döviz piyasasının temel aracı kurumları bankalardır. Ticari bankalar genel olarak hem döviz alım satımıyla, hem de döviz transferi ve akreditif açmak gibi dış ticaret işlemleriyle uğraşırlar.
Ticari bankaların döviz işlemleri genellikle ayrı bir departman olan kambiyo bölümünde yürütülür. Ticari bankalar dışında ülkemizde olduğu gibi yalnızca anında teslim şeklinde döviz alım satım işlemleri yapan, ve halk tarafından döviz büfesi olarak bilinen banka dışı mali kurumlar da vardır.
Bankalar ve banka dışı işlemciler, alış fiyatından (bid price) aldıkları dövizi biraz daha yüksek bir satış fiyatından (ask price) satarak kâr sağlamaya çalışırlar. Bu kuruluşların fazlalığı doğal olarak aralarında rekabet oluşmasını sağlayarak, alış ve satış kurları marjının daralmasına neden olur. Bu aynen mallar piyasasında olduğu gibi döviz piyasasında da etkinliğin sağlanmasına katkıda bulunur.
Çoğunlukla büyük bankaların döviz bölümündeki mali işlemci (dealer), piyasa yapımcısı (market maker) olarak görev yapar. Bu kişiler belirli yabancı paraların alım satımı üzerinde uzmanlaşmışlardır. Hem alım hem satımı yapabilmek için söz konusu paralardan oluşan bir stok bulundurmaları gereklidir. Piyasa yapımcısı (market maker) olan bankalar, gerek kendi para piyasalarında, gerekse dünyanın başka yörelerindeki piyasalarda öteki bankalarla döviz alış verişi yaparak stoklarını banka politikası olarak belirledikleri işlem sınırları içinde sürdürmeye çalışırlar. (örnek %30 dolar, %20 avro gibi)
İşlem sınırları (trading limits) oldukça önemli bir noktadır. Çünkü çoğu bankaların kambiyo bölümü bir tür kâr merkezi durumundadır. Ayrıca burada 'dealer' olarak görev yapan kimseler kazandırdıkları kâr üzerinden pay alırlar. Bu nedenle, bu kâr baskısı altında yetkilerin aşılması gibi durumlar gerçekleşebilir ve bu büyük risklerin oluşmasına sebep olabilmektedir. Nitekim, bazı bankaların bu yüzden büyük zararlara uğradıkları ve hatta iflasa doğru süründükleri şeklinde haberler zaman zaman duyulmaktadır.
Ufak ve orta büyüklükte bankalar ise interbank (toptan) piyasasına katılmasına rağmen genellikle piyasa yapımcılığı (market maker) rolü üstlenmezler. Bu nedenle önemli stokları elde tutmak yerine, müşteriyle yaptıkları perakende ticareti büyük bankalardan döviz alıp satarak gerçekleştirirler. Diğer taraftan bir banka büyük bile olsa bütün ulusal para cinsi üzerinden piyasa yapımcısı olmazlar. Yalnızca müşterilerini en çok ilgilendiren paralar üzerinden kendi adlarına alım ve satım yaparlar. Daha az önemli paralar için onlar da küçük bankalar gibi diğer bankalardan alış ve satış yaparlar.
Ticari bankaların döviz işlemleri genellikle ayrı bir departman olan kambiyo bölümünde yürütülür. Ticari bankalar dışında ülkemizde olduğu gibi yalnızca anında teslim şeklinde döviz alım satım işlemleri yapan, ve halk tarafından döviz büfesi olarak bilinen banka dışı mali kurumlar da vardır.
Bankalar ve banka dışı işlemciler, alış fiyatından (bid price) aldıkları dövizi biraz daha yüksek bir satış fiyatından (ask price) satarak kâr sağlamaya çalışırlar. Bu kuruluşların fazlalığı doğal olarak aralarında rekabet oluşmasını sağlayarak, alış ve satış kurları marjının daralmasına neden olur. Bu aynen mallar piyasasında olduğu gibi döviz piyasasında da etkinliğin sağlanmasına katkıda bulunur.
Çoğunlukla büyük bankaların döviz bölümündeki mali işlemci (dealer), piyasa yapımcısı (market maker) olarak görev yapar. Bu kişiler belirli yabancı paraların alım satımı üzerinde uzmanlaşmışlardır. Hem alım hem satımı yapabilmek için söz konusu paralardan oluşan bir stok bulundurmaları gereklidir. Piyasa yapımcısı (market maker) olan bankalar, gerek kendi para piyasalarında, gerekse dünyanın başka yörelerindeki piyasalarda öteki bankalarla döviz alış verişi yaparak stoklarını banka politikası olarak belirledikleri işlem sınırları içinde sürdürmeye çalışırlar. (örnek %30 dolar, %20 avro gibi)
İşlem sınırları (trading limits) oldukça önemli bir noktadır. Çünkü çoğu bankaların kambiyo bölümü bir tür kâr merkezi durumundadır. Ayrıca burada 'dealer' olarak görev yapan kimseler kazandırdıkları kâr üzerinden pay alırlar. Bu nedenle, bu kâr baskısı altında yetkilerin aşılması gibi durumlar gerçekleşebilir ve bu büyük risklerin oluşmasına sebep olabilmektedir. Nitekim, bazı bankaların bu yüzden büyük zararlara uğradıkları ve hatta iflasa doğru süründükleri şeklinde haberler zaman zaman duyulmaktadır.
Ufak ve orta büyüklükte bankalar ise interbank (toptan) piyasasına katılmasına rağmen genellikle piyasa yapımcılığı (market maker) rolü üstlenmezler. Bu nedenle önemli stokları elde tutmak yerine, müşteriyle yaptıkları perakende ticareti büyük bankalardan döviz alıp satarak gerçekleştirirler. Diğer taraftan bir banka büyük bile olsa bütün ulusal para cinsi üzerinden piyasa yapımcısı olmazlar. Yalnızca müşterilerini en çok ilgilendiren paralar üzerinden kendi adlarına alım ve satım yaparlar. Daha az önemli paralar için onlar da küçük bankalar gibi diğer bankalardan alış ve satış yaparlar.
Döviz Piyasalarının İşlemcileri
Döviz piyasasının iki boyutu vardır.
Birincisi interbank piyasası (toptan piyasa)'dır.
Diğeri müşteriler piyasası (perakende piyasa)'dır.
İnterbank piyasasındaki işlem hacmi milyon dolarlar düzeyinde yüksek olabilmektedir.
Ancak banka ile müşterisi arasındaki işlemler çok çeşitli miktarda olabilmesine rağmen genellikle diğerine göre küçük miktarlardır.
Birincisi interbank piyasası (toptan piyasa)'dır.
Diğeri müşteriler piyasası (perakende piyasa)'dır.
İnterbank piyasasındaki işlem hacmi milyon dolarlar düzeyinde yüksek olabilmektedir.
Ancak banka ile müşterisi arasındaki işlemler çok çeşitli miktarda olabilmesine rağmen genellikle diğerine göre küçük miktarlardır.
Piyasanın bu iki boyutunda faaliyet gösteren işlemciler genelde şu gruplara ayrılabilir.
Bankalar ve Banka Dışı Mali Kurumlar
Dış Ticaret ve Dış Yatırım İşlemleriyle Uğraşan Gerçek (Bireyler) veya Tüzel Kişiler (Firmalar)
Spekülâtörler ve Arbitrajcılar
Merkez Bankası ve Hazine
Döviz Brokerları
Enflasyona Karşı Korunmak İsteyen Küçük Tasarrufçular
Söz konusu işlemciler hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için üstlerine tıklayabilirsiniz.
Dış Ticaret ve Dış Yatırım İşlemleriyle Uğraşan Gerçek (Bireyler) veya Tüzel Kişiler (Firmalar)
Spekülâtörler ve Arbitrajcılar
Merkez Bankası ve Hazine
Döviz Brokerları
Enflasyona Karşı Korunmak İsteyen Küçük Tasarrufçular
Söz konusu işlemciler hakkında daha ayrıntılı bilgi almak için üstlerine tıklayabilirsiniz.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)