Karşılıklı Tehdit Algısı (Tavuk Oyunu)

Değişken toplamlı oyunlara verilebilecek en klasik örnektir.

Tavuk oyunu, aynı tek şeritten karşı yönde son hızla seyreden iki genç sürücünün cesaretlerini göstermek amacıyla oynadıkları ve yıllar önce bir ünlü film sahnesinden esinlenerek geliştirilmiş bir oyun teorisidir.

Bu oyuna göre, sürücülerden diğerine çarpmamak için son anda şerit dışına çıkan oyunu kaybettiğinden tavuk olarak adlandırılıp takım arkadaşları gözünden düşmektedir. Şerit değiştirmeyen oyuncu ise oyunu kazanmakta ve kahraman olarak nitelendirilmektedir.

Sürücülerin önündeki alternatiflerden birincisi işbirliği yaparak her ikisinin birden şerit dışına çıkmasıdır (ancak diğer oyuncunun bunu yapmama olasılığı mevcuttur) İkincisi ise şerit değiştirmeyerek birbirlerine çarpma ve ölme riskini almaktır.

Fakat bu oyunda iki tarafın karşılıklı olarak hızla sürmeleri durumunda ne yapacaklarını görmeleri mümkün olmadığından, her ikisi de daha önceden planladıkları şeyi uygulamaktadırlar. En rasyonel seçim işbirliğidir.

Sonuç olarak bu tip oyunlar işbirliği olmadan ya da işbirliği yapılarak da oynanabilir. İşbirliği taraflar arasındaki iletişimi kuvvetlendirir. Sıfır toplamlı olmayan oyunlara güzel örneklerden Soğuk Savaş dönemindeki Küba Krizinin işbirliği neticesinde hiçbir tarafın kesin üstünlüğü olmadan çözüme kavuşturulmasıdır.

Geyik Avı Oyunu

Değişken toplamlı bir oyun teorisi örneğidir.

Bu oyuna göre tam manasıyla acıkmış avcılar gördükleri geyiğin etrafını çevirerek işbirliği yaparlarsa avlayacakları geyik hepsinin karnını doyurmasına yetecek boyuttadır. Ancak burada avcıları bir araya getiren ortak çıkar açlık olduğundan herhangi birinin bile işbirliğinden vazgeçmesi geyiğin kaçmasına ve ortak amaca ulaşılamayıp herkes aç kalacaktır.

Amaca ulaşılması işbirliğinin tam olarak gerçekleşmesine bağlı olmaktadır. Ancak her bir avcı tavşan ile de doyabileceğinden (çıkarını tek başına başka bir yolla gerçekleştirebilmek) yapılan pusu esnasında gördüğü bir tavşanın peşine düşen bir kişi eğer işbirliğini terk ederse ortak amaç olan geyik kaçacak ve belki bir tavşanı avlayacak, ama aynı anda onu da kaçırma ihtimali de söz konusudur.

Dolayısıyla her bir avcı için iki alternatif mevcut olmaktadır. Birincisi daha tatmin edici bir ortak amaca ulaşmak için işbirliğini seçmek, İkincisi bireysel çıkarı belli ölçüde tatmin etmeye çalışarak kazancı riske sokmak. Bu durum uluslararası ilişkilerin çok taraflı çatışmalarında uygulanabilecek bir niteliktedir. En rasyonel seçim işbirliğinin seçimidir.