Uzun Dönemde Üretim

Uzun dönemde kullanılan tüm girdiler değiştirilebileceği için azalan verimler yasası (ayrıntı için tıkla) işlerliğini yitirir.

Bu durumda üretim analizi “Ölçeğin Verimi” kavramı ile yapılır.

Ölçeğin Verimi: Bütün üretim girdilerinin aynı oranda arttırılması durumunda ürün miktarının hangi oranda değişebileceğini ifade eden ölçüttür.

Ölçeğe Göre Artan Verim: Ürün miktarındaki artış oranının; girdilerdeki artış oranından yüksek olması durumudur.

Ölçeğe Sabit Verim: Girdilerdeki artış oranı ile ürün miktarındaki artış oranının aynı düzeyde olması durumudur.

Ölçeğe Göre Azalan Verim: Ürün miktarındaki artış oranının girdilerdeki artış oranından düşük olması durumudur.

Girdi*: Her türlü üretim faktörünün içeren birimlerdir. Kaynak, Sermaye, Emek gibi.

Azalan Verimler Yasası

Law of Diminishing Returns

İktisadın olduğu gibi hayatın da temel kuralların biridir. Üretim sürecinde kullanılan faktörlerin bazılarının sürekli arttırılmasıyla üretimin sürekli artmayacağının aksine belli noktadan sonra arttırılan faktörün marjinal faydasınınazalacağının ve negatife bile dönebileceğine dayanan bir iktisat kanunudur.

Örneğin; İşçi sayısına bağlı üretim grafiğini ele alırsak, üretim grafiği sürekli olarak 45 derecelik açıyla artış göstermez. Firmanın işçi kapasitesine ulaşıldığında her yeni giren işçi bir önceki kendisiyle aynı düzeydeki işçiden daha az üretime katkı sağlayacaktır.

İktisadi literatürde kısa dönemde geçerlidir. Özetle, eğer firmanın üretim kapasitesi arttırılamıyorsa, belli noktadan sonra her yeni işçinin getireceği marjinal verim düşecektir.

Somut bir örnek vermek gerekirse, kapasitesi belli bir fabrikada 100 kişi 500 birim iş yapabiliyorsanız, bu fabrikada 200 kişi çalıştırırsanız kapasite değişmeyeceği için en fazla 800 birim üretim yapabilirsiniz. Sonuç olarak 100 kişinin verimi 500 olurken, sonradan giren 100 kişinin 300 olmaktadır.

Hayatın her alanında bazı şeylerin arttırılmasıyla daha fazla verim edileceğini düşünen insanlar bulunmaktadır. Fakat unutulmaması gereken nokta, en iyi verimi kapasitemizi en uygun şekilde kullandığımızda alacağımızdır.

Ekonomik Sistemler

Tüm ekonomi anlayışlarının cevap aradığı 3 temel soru mevcuttur.

Birincisi, Neler Üretilecek?
Bu soru üretim imkanları sınırı üzerinde hangi noktada bulunacağını ve hangi malların ne düzeyde üretileceği sorunu ile ilgili olmaktadır.

İkincisi, Nasıl Üretilecek?
Bu soru toplumun kendine uygun üretim tekniğini mutlaka seçmesi gerekliliğini vurgulamaktadır.

Üçüncüsü, Kimler için Üretilecek, Nasıl Paylaşılacak?
Bu soru ekonomideki üretimin toplum üyeleri arasında nasıl pay edileceğiyle ilişkilidir.

Bu 3 temel sorunun çözümü için, toplumlar siyasi yapılarına uygun ekonomik sistemler benimsemektedirler.

PİYASA EKONOMİLERİ
Birbirinden bağımsız olarak hareket eden tüketiciler, üreticiler, devlet ve diğer organizasyonların kararlarına bağlı olarak cevap bulan ekonomik sistemdir. Devletin ekonomi üzerinde etkisi oldukça sınırlıdır, başarısızlık durumda devreye girmesi kabul edilmektedir. Bu ekonomide kaynaklar şahıslara aittir. Temel koordinasyonu piyasada belirlenen fiyatlar sağlamaktadır. Bu yüzden bu sisteme "Fiyat Sistemi" de denilmektedir. Fiyatlar piyasa ekonomisinde önemli rol oynar.
-Fiyatlar, neyin üretileceği ve tüketileceği konusunda sinyal görevi üstlenmektedir.
-Fiyatlar, insanların tüketimine ve üretimlerine yönelik teşvik mekanizması oluşturmaktadır.
-Fiyatlar, bölüşüm mekanizmasının işlemesinde önemli rol oynamaktadır.

KUMANDA EKONOMİLERİ
Temel ekonomik sorunlara ilişkin kararların merkezi otorite (DEVLET) tarafından alındığı ekonomik sistemdir. Üretim kaynakları merkezi otoriteye aittir. Devlet fiyatları belirler. Bu sistem günümüzde oldukça az ülkede uygulanmaktadır.

KARMA EKONOMİLER
Kamu mülkiyeti ve özel mülkiyetin, piyasa ekonomisi ve piyasa ekonomisine devlet müdahalesinin, fiyat mekanizması ve planlamanın farklı ölçülerde bir araya getirilmesi ile çalışan ekonomik sistemdir. Günümüzde en çok yaygın olan sistem olarak kabul edilebilir. Devlet müdahalesinin de mümkün olduğu piyasa ekonomisi olarak kısaca ifade edilebilir.