gümrük birliği etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
gümrük birliği etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

25 Ekim 2012 Perşembe

1990-2000 Türkiye Dış Ticareti


1990’lı yılların başında gerek dünya ekonomisinde yaşanan durgunluk ve “Körfez Krizi” gibi dış faktörler, gerek ekonomideki yüksek enflasyon oranı, kamu açıkları, artan iç ve dış borç yükü sonucunda, ülkemiz 1994 kararları olarak bilinen, ekonomik tedbirler paketi uygulanmaya konmuştur. 1994 de yüksek oranlı devalüasyon sonrası uygulanan ekonomi politikaları ile ihracatımız ve dünya piyasalarındaki rekabet gücümüz artmıştır.

1995 yılında Türkiye, Dünya Ticaret Örgütü’ne (WTO) üye olmuştur.

Türkiye ile Avrupa Birliği arasında Gümrük Birliği 1 Ocak 1996 da yürürlüğe girmiştir. Gümrük birliği sadece tarafların birbirine uyguladıkları gümrük vergileri ile eş etkili vergilerle, ikili ticaretin önündeki her türlü engelin kaldırılmasını (Türkiye ve AB için tarım ürünleri hariç) ve üçüncü ülkeler kaynaklı ürünlerde ortak bir gümrük vergisi tahsil edilmesi hususlarını içermekle kalmayıp, topluluğun ortak ticaret ve ortak rekabet politikalarının temel unsurlarına uyumunu da kapsamaktadır.

1995 yılı başından itibaren ihracata yönelik “Devlet Yardımları” programları yürürlüğe girmiştir.

İhracat Yönetmeliği hükümleri uyarınca, 1936 yılından beri devam etmekte olan ve ihracatçılara, ihracat yapabilme olanağı tanıyan “İhracatçı Belgesi” uygulamasına Ocak 1996 tarihinde son verilmiştir. İhraç edeceği mala göre ilgili “İhracatçı Birliği’ne” üye olan, vergiye tabi gerçek ve tüzel kişi tacirlere ihracat yapabilme olanağı tanınmıştır.

1996 yılında Dahilde İşleme Rejimi Kararı uygulamaya konmuştur. Bu karar uyarınca, Türkiye Gümrük Bölgesi içerisinde yerleşik firmalara verilecek izin belgeleri kapsamında, ihracatçıların ihraç malı üretimi için yurt içinden ve yurt dışından hammadde ve yardımcı madde alımında vergi muafiyeti getirilmiştir.

1997 yılında Uzakdoğu ülkelerindeki mali piyasalarda başlayan kriz, reel sektörü olumsuz etkilemiştir. Küresel krizin Ağustos 1998 de Rusya’ya sıçraması ülkemiz ihracatını da olumsuz etkilemiştir.

1998 döneminde Türkiye dünya ihracatındaki binde 5 lik payı aşmayı hedeflemiştir. Dış Ticaret Müsteşarlığı bu maksatla yeni bir ihracat stratejisi oluşturmak amacıyla “İhracat Stratejisi 1998-2005” hazırlayıp yayınlamıştır.

17 Ağustos 1999 Depremi ve sonrasından yaşananlar sonucunda ülkemiz ekonomisi ve dış ticaretimiz olumsuz yönde etkilenmiştir. 1989 yılından beri sürekli artan ihracatımız 1999 yılında ilk kez 1,4 oranında azalarak 26,5 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.


21 Ekim 2012 Pazar

Serbest Dolaşım


Türkiye Cumhuriyetinde 4458 sayılı gümrük kanununa göre serbest dolaşıma giriş rejimi, ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkün olmaktadır. 

Serbest dolaşımda olma deyimi, bir eşyanın belli bir gümrük bölgesine girdikten sonra bu gümrük bölgesi içerisinde herhangi bir kısıtlama veya engelle karşılaşmadan taşınabilmesini ifade eden bir gümrük rejimidir. Fakat bunun olabilmesi için eşyanın girişinde gerekli kontrollerin yapılması ve önlemlerin alınması gerekir. Bu önlemler eşyanın tabi olduğu vergilerin alınması, gerekliyse laboratuvar tahlili yapılması veya belli standartları gösteren belgelerin varlığı gibi koşulları kapsayabilir. 

Örneğin, Türkiye'ye usulüne uygun olarak giren bir eşya, Türkiye'de serbest dolaşıma girmiş demektir ve bu ithalat anlamına gelmektedir. Özetle, Türkiye bu eşyayı ithal etmiştir. Bunun yanında, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında oluşturulan gümrük birliği gereğince, Avrupa Birliği ve Türkiye gümrük bölgeleri birlikte bir "gümrük birliği gümrük bölgesi" oluşturur. Bu gümrük bölgesinde üretilen veya bu bölgeye herhangi bir yerden giren belli eşyalar tüm gümrük bölgesinde serbestçe dolaşabilir. Örneğin; Hollanda tarafından ithal edilen bir eşya, daha sonra herhangi bir vergi alınmaksızın ve önleme tabi olmaksızın Yunanistan, Polonya ve Türkiye’de serbestçe dolaşabilir. Bu son örnekteki eşya serbest dolaşımdaki eşyadır. Sonuç olarak bir eşya, Avrupa Birliği’nden veya Türkiye’den giriş yaptıysa serbest dolaşıma girmiştir ve fakat Türkiye’den girdiyse bu aynı zamanda Türkiye için ithalat demektir.


7 Ocak 2011 Cuma

İktisadi Birleşmeler

Ülkeler arasındaki iktisadi işbirliği hareketleri, sınırlı sayıdaki mallar üzerinde tarife indirimlerinden, kapsamlı iktisadi birliklerin kurulmasına kadar değişebilmektedir.

Bazı birleşme hareketlerinde yalnızca ülkelerin aralarındaki mal ve hizmet akımlarını serbestleştirmeleri, bazılarında buna ek olarak üretim faktörlerinin serbest dolaşımı, ve son olarak diğer kısmında ise bunlarla birlikte para, maliye ve ekonomi politikası alanlarında uyum ve işbirliğinin sağlanması söz konusudur.

İktisadi Birleşme Türleri

Günümüzde iktisadi birleşme hareketleri çok farkı şekiller alabilmektedir. Birleşme derecelerine göre bunları şöyle sıralayabiliriz.

1. Tercihli Ticaret Anlaşmaları (Preferential Trading Agreements)
En dar kapsamlı iktisadi işbirliği örneğidir. Burada yalnızca söz konusu ülkelerin tarife indirimleri görülür.

2. Serbest Ticaret Bölgesi (Free Trade Association)
Bu tür birleşmelerde, üye ülkeler aralarındaki ticarette gümrük tarifelerini ve kotaları kaldırmaktadır. Fakat, birlik dışındaki ülkelere herkes kendi gümrük tarifesini belirlemekte özgürdür.

3. Gümrük Birliği (Customs Union)
Bu birleşme türü Serbest Ticaret Bölgelerinden bir ileri aşamadır. Gümrük tarifelerinin ve kotalarının kaldırılması yanında, birlik ülkeleri birlik dışındaki ülkelere karşı tek bir ortak gümrük tarifesi uygulamaktadırlar.

4. Ortak Pazar (Common Market)
Gümrük birliğinden daha ileri bir iktisadi birleşme türüdür. Gümrük birliğindeki özelliklere ek olarak, emek ve sermayenin serbest dolaşımı uygulaması vardır. Bunun anlamı işgücünü göç edebilmesi ve sermayenin de aynı şekilde serbestçe birlik üyeleri arasında hareket edebilmesidir.

5. İktisadi Birlik (Economic Union)
İktisadi birleşme hareketlerinin en ileri şeklidir. İktisadi birlikler ortak pazarın ötesinde ekonomik, mali ve para politikalarının birlik ülkeleri açısından koordinasyon halinde yürütülmesini ifade eder. Üye ülkelerin bireysel makro ekonomik politika izleme serbestileri bir ölçüde birliğe devredilir.


Ekonomik birliklerin bir diğer şekli de 'parasal birlik' tir. (monetary union) Üye ülkelerin ulusal paraları arasında sabit kur ilişkisi kurulmasını ifade eder. Bu amaçla ulusal para ve maliye politikalarının uyumlulaştırılması gereklidir. Bu birliklerin kurulma amacı genel olarak *dalgalı kur sistemlerinin bir özelliği olan kur değişmelerinin, dış ticaret ve sermaye akımları üzerindeki olumsuz etkisini gidermektir.

İktisadi birlikler çok kapsamlı hareketlerdir. Temel olarak tüm ekonomik ve sosyal politikaların uyumlaştırılması ve bazı yetkilerin birlik düzeyinde (ülkeler-üstü) bir kuruluşa devredilmesi öngörülür.

Uygulamada bahsedilenden farklı birleşme hareketleri görülmesi mümkündür. Çeşitli özelliklerin alınıp, bazılarının alınmadığı bir birleşme şeklini de uygulama da görmek olasıdır.


GÜMRÜK BİRLİKLERİ

GÜMRÜK BİRLİKLERİNİN EKONOMİK ETKİLERİ

İKTİSADİ BİRLİK


Yukardaki bağlantıları tıklayarak belirtilen konular hakkında daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.