Gümrük Yükümlülüğü

Gümrük Yükümlülüğü

İthalatta Gümrük Yükümlülüğü

-İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişinde
-İthalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalinde
verilecek gümrük beyannamesi ile gümrük yükümlülüğü başlamaktadır.

İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü, beyan sahibidir.
Dolaylı temsil durumunda, hesabına gümrük beyanında bulunan kişi de yükümlü sayılır.

Ayrıca;

İthalat vergilerine tabi eşyanın, Gümrük Kanunu'na aykırı bir şekilde Türkiye Gümrük Bölgesine girmesi ya da bir serbest bölgede bulunan ithalat vergilerine tabi eşyanın, kanuna aykırı olarak Gümrük Bölgesinin başka bir yerine gitmesi halinde gümrük yükümlülüğü doğmaktadır.

Gümrük gözetimi altındaki ithalat vergilerine tabi eşyanın, kanuna aykırı olarak gümrük gözetimi dışına çıkarılması halinde gümrük yükümlülüğü doğar.

Serbest bölgelerde bulunan ithalat vergilerine tabi eşyanın bu kanuna aykırı olarak tüketilmesi veya kullanılması halinde de gümrük yükümlülüğü doğmaktadır.

İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi halinde gümrük yükümlülüğü doğar.

Eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasından veya nihai kullanımı nedeniyle indirimli koşullardan birine uyulmaması hallerinde ve bu fiillerin geçici depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış uygulanması sonucunu yarattığının tespit edilmesi halinde gümrük yükümlülüğü doğmaktadır.

Gümrük Yükümlülüğü Doğmuş Sayılmayacağı Durumlar

Bu istisnai durum, yükümlünün doğan yükümlülüklerini yerine getirememesinin eşyanın tahrip olması ve tekrar yerine konulamaması şeklinde kaybı nedeniyle, veyahut eşyanın özelliklerine bağlı bir nedenden veya beklenmeyen hal veya mücbir sebepten ya da gümrük idarelerinin izninden kaynaklandığını kanıtlaması halinde ithalat sebebiyle oluşmuş bir gümrük yükümlülüğü olduğu sayılmaz.

İhracatta Gümrük Yükümlülüğü

İhracat vergilerine (DFIF) tabi eşyanın bir gümrük beyannamesi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi durumunda gümrük yükümlülüğü doğmaktadır.

Gümrük yükümlülüğü, söz konusu gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlar.

İhracat vergilerine tabi eşyanın gümrük beyanında bulunulmaksızın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkartılması halinde, gümrük yükümlülüğü doğmaktadır.

Gümrük yükümlülüğü, söz konusu eşyanın fiilen TR gümrük bölgesi dışına çıktığı tarihte başlamış sayılır.

İhracat durumunda da eğer eşya ihracat vergilerinden tam veya kısmi muafiyete tabi tutularak çıkmasına ilişkin hükümlere uyulmaması halinde, gümrük yükümlülüğü doğmaktadır.

Ayrıca ihracat vergilerinin tam ve kısmi muafiyete tabi tutularak, Türkiye Gümrük Bölgesi dışına gönderilmesine izin verilen eşyanın gümrük yükümlülüğü, izin verilen yerden başka bir varış yerine ulaştığı tarihte başlamaktadır.

--

Aynı gümrük vergilerin ödenmesinden birden fazla kişi sorumlu olması halinde, söz konusu vergilerin ödenmesinden tüm yükümlüler müştereken ve müteselsilen sorumlu kabul edilirler.

NOT: Sahte paralar ile tıbbi ve bilimsel amaçlı kullanım nedeniyle yetkili idareler tarafından ekonomik dolaşıma girmeyen narkotik uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin TR gümrük bölgesine kanuna aykırı olarak girmesi halinde, kaçakçılık ve diğer cezai hükümlere göre işlem yapılacağı için, gümrük yükümlülüğü doğmaz. Fakat, cezai hüküm gereği gümrük vergilerinin tespitine esas olması veya cezai kovuşturmaların gümrük yükümlülüğünün varlığına bağlı olması hallerinde, gümrük yükümlülüğü doğmuş sayılmaktadır.

İthalat Rejim Kararı

İthalat Rejim Kararı içeriğinde geçen ticaret politikası önlemleri aşağıda sıralanmıştır.

İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi
İthalatta Korunma Önlemleri
İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresi
İthalatta Gözetim Uygulaması
Belirli Tekstil Ürünleri İthalinde Gözetim ve Korunma Önlemleri
Belirli Ülkeler Menşeli Tekstil Ürünleri İthalinde Gözetim Ve Korunma
Türkiye'nin Ticari Haklarının Korunması
Çin Halk Cumhuriyeti Menşeli Eşyaların İthalinde Korunma Önlemleri

İthalatı finansal açıdan ikiye ayırabiliriz. Birincisi Döviz transferi yapılarak gerçekleştirilen Bedelli ithalat, ikincisi ise döviz transferi olmadan gerçekleştirilen Bedelsiz ithalattır.

Genel olarak; eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, defolu ürünlerin ithali izne tabidir. Bu durumun istisnası 9 sayılı ithalat tebliğinde bazı eşyalar için doğrudan verilir şeklinde düzenlenmiştir. Söz konusu tebliğin 1A ekinde doğrudan izin verilen eşyalar belirtilirken, 1B ekinde ise belli kurumlardan alınması gereken uygunluk belgesine istinaden ithalatına izin verilen eşyalar listelenmiştir.

Ek 2 de yer alan listede Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu verilen kullanılmış ve yenileştirilmiş eşyanın gümrük beyannamesi tescilinde Ekonomi Bakanlığından alınacak izin belgesi aranır. Fakat, listede yer alan CIF kıymetinden yüksek bir kıymete haiz olanlara doğrudan izin verilebilmektedir. Ayrıca bir beyannamede yer alan 10 adet ve 50 kg miktarını aşmayan eşyalara da kıymet göz önünde bulundurulmaksızın doğrudan izin verilmesi karara bağlanmıştır.

İthalat Rejim Kararının belki de en önemli kısmı gümrük vergilerinin belirtildiği kısımdır. İthalatta uygulanacak vergi oranları ile ödenecek toplu konut fonunu (işlenmiş tarım ürünleri için tarım payı) gösterir listeler 1, 2, 3, 4, 5, 6 kapsamı olarak burada ifade edilir. 1 Sayılı Liste tarım ürünleri, 2 Sayılı Liste sanayi ürünleri, 3 Sayılı Liste işlenmiş tarım ürünleri, 4 Sayılı Liste balıkçılık ürünleri, 5 Sayılı Liste vergisi askıya alınmış eşyalar, 6 Sayılı Liste uçak ve havacılıkta kullanılacak nihai ürünleri içermektedir.

İthalat Rejim Kararı Madde 9

Mali mükellefiyeti teminata bağlanmak suretiyle geçici olarak yurda giren (ATA karnesi dahil) eşyalardan kesin ithalatının talep edildiği tarihte yeni ve kullanılmamış olanlarının gerekli bedelleri ödenmek suretiyle kesin ithali gümrük idarelerince sonuçlandırılır. Bunun dışındaki tüm kesin ithal başvuruları, biri asıl iki nüsha proforma fatura, yurda geçici giriş sırasında düzenlenen beyanname ve harçlar kanunu gereği gerekli harcın yatırıldığı gösteren makbuz ile birlikte Ekonomi Bakanlığına yapılmaktadır.

Aksi belirtilmedikçe ithalat tebliğleri hükümleri çerçevesinde yetkili kurum ve kuruluşlardan alınan belgeler, ilgili kuruluşlarca belirlenen süreler içerisinde kullanılmaları kaydıyla düzenlendiği takvim yılı içerisinde geçerlidir.

İthalat Rejim Kararı Tebliğleri sürekli güncellenen ve Türkiye'nin ithalatını ve dolayısıyla ekonomisini düzenleyen önemli araçlardır. Örneğin; Karayolu taşıt araçların ithaline ilişkin tebliğ, İthalinde garanti belgesi aranacak eşyalara ilişkin tebliğ gibi.

İthalat Nedir?

İthalat - Import

Bir başka ifadeyle dış alım, başka bir ülkede üretilmiş malların vergileri ödenerek veya ödenmeksizin (muafiyet kapsamı) geçici veya kesin olarak yurda sokulması işlemi ithalat olarak adlandırılır.

Genel anlamıyla, ithalat bir ülkeye yurt dışından mal girişinin olmasını ifade eder. İthalatta eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine fiziki olarak girişi esastır.

İthalat mevzuatımız, ithalat rejim kararı, serbest dolaşıma girişi rejimi, ithalatta gözetim ve korunma önlemleri, kota ve tarife kontenjanı idaresi, ithalatta haksız rekabetin önlenmesi, Türkiye ticari haklarının korunması ve dış ticarette teknik düzenleme ve standardizasyon düzenlemelerini içermektedir.

Kimler İthalat Yapabilir?

Vergi Numarasına (kişiler için TC kimlik no) sahip, her gerçek kişi ve tüzel kişi ile tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla birlikte yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıkları ithalat işlemlerini yürütme hakkına sahiptir.
,
İthalat Serbestisi

Kamu ahlakı, kamu düzeni veya kamu güvenliği; insan, hayvan ve bitki sağlığının korunması veya sınai ve ticari mülkiyetinin korunması amaçlarıyla ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde alınan önlemlerin kapsamı dışındaki malların ithalinin serbest olması halidir.

Ancak, ithalatı kanunlarla belirli kurum ve kuruluşlara bırakılmış maddelerin ithali ancak bu kurum ve kuruluşlar tarafından yapılması istisnası saklı tutulmuştur.

İthalat Rejim Kararı 

Ayrıntılı Bilgi için TIKLA

Nasıl İthalat Yapılır?

İthal edilmek istenen eşyalara ilişkin işlemlere başlayabilmek için (örneğin vergilerini öğrenmek veya gerekli belgeleri öğrenmek için) söz konusu eşyanın GTİP’inin dünya genelinde o ürünü tanımlayan numarasının öğrenilmesi gerekmektedir.

İthalatta ödenecek vergiler herhangi bir mevzuatta topluca yer almamakta olup aşağıda yer alan linklerden ithalatta alınan başlıca vergilerin öğrenilmesi mümkündür.

Gümrük vergisi: Ekonomi Bakanlığınca yayımlanan İthalat Rejim Kararı ile belirlenmektedir.

İthalat Rejim Kararındaki 

I Sayılı Liste; tarım ürünlerini

II Sayılı Liste; sanayi ürünlerini

III Sayılı Liste; işlenmiş tarım ürünlerini

IV Sayılı Liste; balık ve diğer su ürünlerini

V Sayılı Liste; Avrupa Birliğinde yürürlükte bulunan Askıya Alma Listesi kapsamı, AB'de üretimi bulunmayan bazı sanayi hammaddesi veya ara malı niteliğindeki eşyayı (bazı kimyasallar, mikro elektronik eşya vb.)

VI Sayılı Liste: Bu listede yer alan eşyanın, sadece madde ismi sütununda tanımlanan ürünler için, sivil hava taşıtlarında kullanılmak kaydıyla yapılan ithalatında, gümrük vergisi %0 olarak uygulanır ve bu halde gümrük mevzuatının nihai kullanıma ilişkin hükümleri tatbik edilir.

Toplu Konut Fonu: İthalat Rejim Kararı eki III Sayılı Liste (işlenmiş tarım ürünleri) ve IV Sayılı Liste (balık ve diğer su ürünleri) için geçerli olabilecek Toplu Konut Fonunun miktarı/yüzdesi www.gumruk.gov.tr adresinden öğrenilebilmektedir.

Katma Değer Vergisi:İthalatta ödenecek KDV’ye ilişkin bilgiye ulaşmak için tıklayınız.

Söz konusu mevzuat eki

I sayılı listede yer alan eşya %1,

II sayılı listede yer alan eşya %8,

Listelerde yer almayan eşya ise genel oranda (%18) KDV’ye tabidir.

Özel Tüketim Vergisi:İthalatta ödenecek ÖTV, Özel Tüketim Vergisi Kanunu eki listeler ile belirlenmiştir. Söz konusu listelere ulaşmak için tıklayınız.

I sayılı liste yakıtlar ve yağları

II sayılı liste taşıtları,

III sayılı liste alkollü içkiler ve tütün ürünlerini,

IV sayılı liste ise elektronik eşya, kozmetikler ve muhtelif ürünleri kapsamaktadır.

Dampinge karşı vergi: İthal edilmek istenilen eşyaya ilişkin anti-damping vergisine ulaşmak için tıklayınız.

Ek mali yükümlülük:İthal edilmek istenilen eşyaya ilişkin ek mali yükümlülüğe ulaşmak için tıklayınız.

Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu:Kabul kredili, vadeli akreditif ve mal mukabili ödeme şekillerinde yapılan ithalatta % 6 oranında fon alınmaktadır.

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Kesintisi: Söz konusu kesintiye tabi eşya ve kesinti oranına burayı tıklayarak ulaşılabilirsiniz.

TRT Bandrolü: Radyo, televizyon, video ve birleşik cihazlardan alınacak bandrol ücretlerine buraya tıklayarak erişebilirsiniz. Ticari nitelikte olmayan ithalatta tahsil edilecek bandrol ücretlerine buraya tıklayarak erişebilirsiniz.

İthalatta alınan vergilerin hiçbiri Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenmemekte olup, gümrük vergisi, toplu konut fonu, dampinge karşı vergi ve ek mali yükümlülük ile ilgili soruların söz konusu mevzuatı düzenleyen Ekonomi Bakanlığına, KDV ve ÖTV ile ilgili soruların Gelir İdaresi Başkanlığına, fikir ve sanat eserleri kesintisi ile ilgili soruların Kültür ve Turizm Bakanlığına, TRT Bandrolü ile ilgili soruların ise TRT’ye yöneltilmesi gerekmektedir. 

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı görevi gereği yalnızca söz konusu vergilerin tahakkuk ettirilmesi ve toplanmasını gerçekleştirmektedir.

Kaynak: www.gumruk.gov.tr

İthalat-İhracat Yaparken Gerekli Belgeler

Sözkonusu bazı belgeler zorunluluk arz etsede bir çoğu ithal veya ihraç edilen ürünün çeşidi ve türü, ithal veya ihraç edilen ülkenin taleplerine göre belirlenen belgelerdir.

TİCARİ BELGELER

PROFORMA FATURA (Proforma Invoice)
Satıcı firma tarafından düzenlenen ve alıcı firmaya gönderilen bir tür satış teklifidir. Satın alınması talep edilen mal veya hizmetin adı, birim fiyatı, bu fiyatın hangi süre için geçerli olduğu, ödeme şartları, teslim şekli v.b diğer bilgileri içerir.

TİCARİ FATURA (Commercial Invoice)
Satıcı firma tarafından alıcı firma adına tanzim edilen, mal veya hizmetin satıldığını gösteren bir belgedir. Genel olarak aşağıdaki hususları içerir;
• Düzenlendiği dilde “fatura” başlığı,
• Satıcı ve alıcı firmanın ticari ismi/ünvanı, adresi, kaşesi, imzası,
• Faturanın düzenlenme tarihi ve numarası,
• Malın tam tanımı,
• Birim fiyatı ve toplam fiyatı,
• Teslim şekli,
• Ödeme şekli,
• Malın ağırlığı ve miktarı

ÇEKİ LİSTESİ (Weight List)
Ticari faturada belirtilen malın brüt ve net ağırlığına ilişkin bilgilerin ayrı bir belgede beyan edilmesidir. Gümrüklerde malların sayılması sırasında veya hasar durumunda sigorta şirketlerince aranan bir belgedir.

KOLİ / AMBALAJ LİSTESİ (Packing List)
Bu belge; paket, ambalaj, koli veya konteynır içindeki malların miktarlarını belirtmek için düzenlenen belgedir.

SPESİFİKASYON BELGESİ (Cert. of spesification)
Koli listesindeki bilgilere ek olarak her kalem mala ait birim fiyatı ve tutarını da gösterir.

İMALATÇININ VEYA SATICININ KALİTE VEYA GÖZETİM BELGESİ (Quality or Inspection Certificate)
İmalatçı veya satıcı firma tarafından tanzim edilen ve kendilerince malın incelendiğini, sözleşme veya sipariş niteliklerine uygun olduğunu teyit eden bir belgedir.

ÜÇÜNCÜ TARAFIN DÜZENLEDİĞİ KONTROL BELGESİ (Third party certificate of inspection)
İthalatçı firma, sipariş ettiği malın niteliklerinin sipariş evsafına uygun olup olmadığı konusunda malın incelenmesi ve kalite kontrolünün bağımsız veya tanınmış bir kontrol / gözetim şirketince yapılmasını isteyebilir. Bu durumda bağımsız gözetim firmalarının vereceği rapor üçüncü tarafın düzenlediği bir kontrol belgesidir.

İMALATÇININ ANALİZ BELGESİ (Analysis Certificate)
Maden veya Kimyevi maddeler gibi analiz gerektiren malların ithali veya ihracı söz konusu olduğunda, formüllerindeki elementlerin isimlerinin ve oranlarının gösterildiği bir belgedir. Doğrudan imalatçı firma tarafından düzenlenebileceği gibi, alıcının isteği halinde bağımsız bir gözetim şirketi tarafından da düzenlenmesi talep edilebilir.

GEMİ ÖLÇÜM RAPORU (Ship’s Ullage Report)
Gemiye, sıvı olarak yüklenen yakıt, kimyevi madde, hammadde v.b., yükleme sırasında gemiyi hangi ölçüde doldurduğunu belgeleyen ve aynı zamanda varış limanında yapılan boşaltma sırasında da ne kadar fire verildiğinin hesaplanmasında kullanılan özel bir ticari belgedir.


RESMİ BELGELER

DOLAŞIM BELGESİ (A.TR) (Movement Certificate)
Malların, Türkiye’den Avrupa Birliği üyesi bir ülkeye veya Avrupa Birliği üyesi ülkelerden Türkiye’ye doğrudan doğruya nakledilmesi halinde düzenlenen ve ihracatçı ülke çıkış gümrüklerince, ihraç sırasında vize edilen bir belgedir. Söz konusu Belge gümrük vergilerinin hesaplanmasında bir takım indirimler sağladığından, düzenleme tarihinden itibaren 3 ay içerisinde ilgili giriş gümrüğüne ibraz edilmelidir.

KONSOLOSLUK FATURASI (Consulate Invoice)
Bazı ülkelerin ithalat mevzuatında bu belgenin giriş gümrüklerince aranması şartı yer alabilir. İhracatçı malını ihraç edeceği ülkenin konsolosluğundan temin ettiği boş fatura formunu doldurarak konsolosa tasdik ettirir. Böylece bir yandan malın ihraç fiyatının cari piyasa fiyatlarına uygunluğu ithal ülkesinin konsolosu tarafından kontrol edilirken öte yandan damping yapılmaması ve ithalatçının ihracatçı ile anlaşarak ülkesi dışına döviz kaçırmaması sağlanır.

TASDİKLİ FATURA (Legalized Invoice)
Bazı ithalatçı ülkeler, ticari faturaların, ihracatçının ülkesinde bulunan kendibüyükelçilikleri veya konsoloslukları tarafından tasdik edilmesini isterler. İhracatçı, kendi ticari faturasını düzenleyip ilgili ülkenin elçilik veya konsolosluğuna tasdik ettirdikten sonra diğer belgelerle birlikte gerekli işlem için bankasına verir.

MENŞE ŞEHADETNAMESİ (Certificate of Origin)
Malların menşeini yani imal edildikleri ülkeyi gösteren, bu amacın yanı sıra bazı ülkelerden ithal edilen mallara indirimli gümrük vergisi uygulaması için ibrazı gereken, genellikle yerel ticaret odalarınca onaylanan bir belgedir.

SAĞLIK VE VETERİNER SERTİFİKALARI (Health / Sanitary / Phytosanitary / Veterinary Certificate)
Gıda maddeleri, deri, et, canlı hayvan ve bazı ambalaj maddeleri alım satımında alıcı tarafından istenen bu maddelerin mikrop, bakteri, haşarat v.s.’den arınmış durumda olduğunu, tüketime uygun bulunduğunu belgeleyen, yerel sağlık mercileri tarafından tasdik edilmiş belgelerdir.

HELAL BELGESİ (Halal Certificate)
Müslüman ülkeler tarafından yapılan et ithalatında, alıcı tarafından talep edilen bir belge olup, canlı hayvan kesiminin İslam dininin kurallarına göre yapıldığı teyit eden bir belgedir. Yerel müftülüklerce düzenlenir.

BOYKOT / KARA LİSTE SERTİFİKASI (Boycott / Black list Certificate)
Birbirleriyle savaş halinde olan veya ticari ilişkileri kesilmiş yada zedelenmiş ülkeler birbirlerini kara listeye aldıklarından, belirli bir ticari ilişkinin kendi kara listeleri ile hiçbir ilgisi olmadığının beyan ve onaylanmasını isterler. Bu belgeler bizzat ihracatçılar tarafından düzenlenip onaylanabileceği gibi alıcının ismini vereceği bir merci tarafından da düzenlenebilir.

RADYASYON BELGESİ (Radiation Certificate)
Alım satım konusu tarım ürünlerinin kabul edilebilir orandan fazla radyasyon içermediğini veya radyasyonsuz olduğunu belirten genellikle ihraç ülkesinin yetkili mercii(atom enerjisi komisyonu) tarafından düzenlenen bir belgedir.


TAŞIMA BELGELERİ

DENİZ KONŞİMENTOSU (Marine Bill of Lading / Ocean Bill of Lading)
Gemi şirketinin veya onun yetkili acentasının malı yükletene verdiği, emre ve nama düzenlenebilen ve belge konusu malların taşınmak üzere kabul edildiğini gösteren bir makbuz ve aynı zamanda yükleme kaydı konduğunda bir taşıma sözleşmesidir. Belirtilen malın mülkiyetini de temsil eder ve belgenin ciro edilmesiyle mal el değiştirir. Deniz konşimentosu kıymetli evrak hükmündedir.

Konşimento Türleri:
Short Form Bill of Lading
Container Bill of Lading
Liner Bill of Lading
Through Bill of Lading
Charter party Bill of Lading
Non Negotiable Bill of Lading
Combined Transport Bill of Lading
Tanker Bill of Lading

TAŞIMA SENETLERİ
Havayolu taşıma senedi (Airway Bill)

FIATA Belgeleri:
FCR (Forwarder’s Certificate of Receipt)
FCT (Forwarder’s Certificate of Transport)

Karayolu taşıma belgesi :
CMR (Convention Marchandises Roiters)

Hamule Senedi:
CIM (Rail Consignment Note)
Paket postası makbuzu


SİGORTA BELGELERİ

SİGORTA MEKTUBU (Letter of Insurance)
Sigorta mektubu, genellikle bir sigorta acentası tarafından sigorta sertifikası veya sigorta poliçesine baz olacak sigortalama işleminin yapılmış olduğunu üçüncü şahıslara duyurmak için düzenlenen bir belgedir. Sigorta mektubu, bankalar dahil üçüncü şahıslar nezdinde bir güvence oluşturmaz. Bu nedenle, uygulamada kabul gören bir evrak değildir.

SİGORTA SERTİFİKASI (Certificate of Insurance)
Sigorta şirketi ile sigortalanan arasında bir anlaşmaya varılmasından sonra, sigortalanan sigorta şirketine her sevkıyatın değerini ve ayrıntılarını bildirir. Bunun üzerine sigorta şirketi, kapsanan riskleri ve sigortalanan malların değerini gösterir bir belge düzenler ve sigortalanana iletir. Sigorta sertifikası da, sigorta mektubu gibi bankalar dahil üçüncü şahıslar nezdinde bir güvence oluşturmaz. Bu nedenle, uygulamada kabul gören bir evrak değildir.

SİGORTA POLİÇESİ (Insurance Policy)
Sigorta poliçesi, sigorta sözleşmesinin en kesin delilidir. Kapsanan risklerin
tüm ayrıntıları sigorta poliçesinde gösterilir. Sigorta belgelerinin bankalarca kabul edilebilir olmasında şu hususlara dikkat
edilmesi gerekir:
-Sigorta poliçesi “poliçe” ibaresini taşımalı,
-Sigorta poliçesi, sigorta şirketinin yetkili imzalarını taşımalı,
-Poliçe üzerinde sigortalının adı/unvanı açıkça belirtilmiş olmalı,
-Sigorta bedelinin %10 fazlası ile yapılmış olmalı,
-Kapsanan veya talep edilen riskler kontrol edilmeli,
-Hasar durumunda, hasar bedeli nerede ve kim tarafından ödeneceği poliçe
üzerinde açıkça belirtilmeli,
-Sigorta poliçesinin geçerlilik süresi kontrol edilmeli,
-Sigortalanan malların tanımları kontrol edilmeli.


FİNANSMAN BELGELERİ

POLİÇE (Bill of Exchange – Draft)
Poliçe, bir kişinin imzalayarak bir başka kişiye yönelttiği ve o kişiden belirtilmiş bir süre sonra talep edildiği anda, belirlenmiş bir miktarda parayı kendisine veya belirlenmiş bir üçüncü kişiye ödenmesi için düzenlediği yazılı bir ticari senettir.
Diğer ifade ile, poliçe alacaklı tarafından düzenlenerek imzalandıktan sonra borçlusuna iletilir. Poliçe bir kambiyo senedi olarak kıymetli evrak hükmündedir.

BONO (Promisory Note)
Bir kambiyo senedi olan bono da poliçe gibi bir ödeme aracıdır ancak, bonoda iki taraf vardır ve borçlu tarafından düzenlenip alacaklıya iletilir. Bono sadece emre yazılı olarak düzenlenebilir.

SEVK EMRİ (Delivery Order)
Bankaların, emirlerinde bulundurdukları malların ithalatçıya veya ihracatçıya sevk edilmesi için malların depolandığı bir üçüncü şahıs ambarına verdikleri yazılı bir talimattır.

AMBAR TESLİM MAKBUZU (Warehouse Receipt)
Ambar firması tarafından malların teslim alındığına dair düzenlenen teslim alındı makbuzudur. Bu belge ciro edilemez ve makbuz üzerinde belirtilen mallara ait haklar bir üçüncü şahsa devredilemez.

İthalat Fonksiyonu

İthalatla milli gelir arasındaki pozitif yönlü ilişkiye “ithalat fonksiyonu” (import function) denilmektedir. İthalat fonksiyonu M(Y) şeklinde ifade edilebilir.

Uygulamada bu ilişkinin nedenleri şöyle açıklanabilir. Öncelikle, ulusal hasılanın üretimini gerçekleştirebilmek için bir kısım yatırım malı, hammadde ve ara mallarının yurtdışından ithal edilmesine gerek duyulmaktadır. Ayrıca tüketimin bir bölümü normal olarak yabancı mallara yönelik olabilmektedir. Böylece hem üretim, hem de tüketim açısından gelen etkilerle milli gelire bağlı ithalat artışı görülmektedir.

İthalat fonksiyonunu aşağıdaki grafik üzerinde görebilmekteyiz. Grafiğe göre milli gelir sıfırken ithalat pozitif değerdedir. (M0 gibi)

İthalat fonksiyonu doğrusunun pozitif eğimli olması milli gelir arttıkça ithalatın da artmakta olduğunu göstermektedir.

Milli Gelir ile ithalat arasındaki ilişki artışlar biçiminde tanımlanabilir. Yani ithalattaki bir artış ΔM ona neden olan gelir artışına ΔY oranına (ΔM/ΔY) “marjinal ithal eğilimi” (marginal propensity to import – MPM) denilmektedir.

MPM = ΔM/ΔY

Eğer milli gelirde 100 TL lik bir artış karşısında ithalat 20 TL artıyorsa,
MPM = 20/100 = 0.2 olmaktadır.

İthalatın milli gelire bağlı olması ortalama değer olarak da tanımlanabilir. Buna göre, ithalatın milli gelire oranına “ortalama ithalat eğilimi” (average propensity to import – APM) denilmektedir. (M/Y)

Bu kavram toplam milli gelirin ne oranda ithalata gittiğini göstermektedir.

İthalat fonksiyonu üzerindeki A gibi bir noktadaki ortalama ithalat eğilimini bulmak için o noktadan eksenlere birer dikme çizilerek M ve Y değerleri bulunur. Sonra bunlardan birincisi ikincisine oranlanır.

Bu işlemin bir diğer yolu da A noktasından orijinden geçecek şekilde bir doğru çizmektir. Bu doğrunun eğimini hesaplayarak ortalama ithalat eğilimini bulabiliriz.

Bu konu hakkındaki üçüncü bir tanımlama da “ithalatın gelir esnekliği” dir. (income elasticity of imports)

Bu kavram gelirdeki yüzde değişme karşısında ithalattaki yüzde değişmeyi ifade eder. Aşağıdaki formülle gösterilebilmektedir.

Formülde anlaşılabileceği gibi ithalatın gelir esnekliği aynı zamanda marjinal ithal eğilimin ortalama ithal eğilimi oranına eşit olmaktadır. Bu son kavram büyüme ile birlikte, ülkenin ithalata olan bağlılığındaki değişmeleri de göstermektedir.

Örnek olarak, eğer milli gelir 10% artarken ithalatta 10% oranında artıyorsa, ithalatın gelir esnekliği (e) = 1 olmaktadır. Ülkenin ithalata bağlılık durumunda değişme olmamaktadır.

Eğer ithalattaki artış oranı milli gelirdeki artıştan daha yüksek oluyorsa, (e > 1) olmaktadır. Bu durumda ithalata bağımlılık artmaktadır.

Eğer ithalattaki artış oranı milli gelirdeki artıştan daha düşük oluyorsa, e < style="font-weight: bold;">ülkenin kendi kendine yeterliliği artmaktadır. (ithalata bağımlılık azalır)

Özet olarak belirtilmesi gerekirse, açık bir ekonomide milli gelirdeki artışın bir kısmı yurtiçi mallara ve bir kısmı ithal mallara harcanmaktadır. Geriye kalan kısım ise tasarruf edilmektedir.

ΔY = ΔC + ΔM + ΔS eşitliğin iki tarafı ΔY ile bölünürse,
ΔY/ΔY = ΔC/ΔY + ΔM/ΔY + ΔS/ΔY elde edilir.

Sonuç olarak, açık ekonomilerde marjinal tüketim, marjinal ithalat ve marjinal tasarruf eğilimlerinin toplamı 1 e eşit olmalıdır. MPC + MPM + MPS = 1

MPC: marjinal tüketim eğilimi
MPM: marjinal ithalat eğilimi
MPS: marjinal tasarruf eğilimi

İthalatın milli gelir ile bağlantısı, dış ödemeler bilânçosu dengesinin sağlanmasında gelir değişmeleri mekanizmasının temelini oluşturmaktadır. Örneğin, *bir dış açık durumunda toplam harcamaların kısılması milli geliri, dolayısıyla ithalatı azaltacaktır. Bu da dış açıkları giderebilir. Aşağıdaki bağlantıda Açık Ekonomide Milli Gelir Dengesini detaylı olarak inceleyen yazıma ulaşabilirsiniz.

Açık Ekonomide Milli Gelir Dengesi